Tolken

Zoek binnen de infotheek

Navigeer naar...

Resultaten: infotheek / hulpmiddelen / tolken

Tolken

Tolken

Een tolk zorgt ervoor dat de communicatie tussen twee partijen soepel verloopt. Een tolk gebarentaal tolkt vaak tussen dove/slechthorende mensen en horende mensen. Een tolk is geen deelnemer aan het gesprek en zal zich ook niet met de inhoud bemoeien. Daarnaast heeft een tolk een zwijgplicht.

In Nederland zijn er ruim 4.000 dove en slechthorende mensen die dat doen. Sommigen af en toe, anderen dagelijks. In principe is een tolk inzetbaar in elke situatie, bijvoorbeeld bij belangrijke gesprekken, een bezoek aan de dokter, een begrafenis, in de klas of tijdens een politieverhoor.

In principe krijgen tolken een vergoeding voor het tolken van de overheid. Iedereen die doof of slechthorend is, heeft recht op een tolk en krijgt dan ook tolkuren. De meeste organisaties en horende personen hebben geen recht op een tolkvoorziening. Zij moeten de tolkuren van een aangevraagde tolk zelf betalen.

Omdat dove en slechthorende mensen niet allemaal op dezelfde manier communiceren, zijn er ook verschillende soorten tolkmethodes. Want de ene dove of slechthorende gebruikt Nederlandse Gebarentaal (NGT), terwijl de andere Nederlands met Gebaren (NmG) gebruikt. En er zijn ook mensen die de voorkeur geven aan spreken en spraakafzien.

Tolk gebarentaal
Voor de mensen die graag communiceren met gebaren, bestaan er tolken gebarentaal. Een tolk gebarentaal vertaalt gesproken Nederlands naar NGT of NmG. En daarnaast zet de tolk wat de dove of slechthorende klant gebaart of zegt om in spreektaal.

Tolken gebarentaal mogen alleen werken als ze een diploma hebben gehaald aan de vierjarige HBO-opleiding aan de Hogeschool Utrecht. Daarna moeten ze zicht aanmelden bij de Stichting RTG (Register Tolken Gebarentaal).

Schrijftolk
Een schrijftolk zet gesproken Nederlands om in tekst. Dit is vooral geschikt voor dove of slechthorende mensen die niet gebarenvaardig zijn. Bijvoorbeeld mensen die laat- of plotsdoof zijn.

Een schrijftolk kan in principe op spreeksnelheid typen - natuurlijk afhankelijk van het spreektempo. Dit kan doordat een schrijftolk op een speciaal toetsenbord typt: het Veyboard. In plaats van losse letters, typt de tolk lettergrepen.

Het Veyboard is gekoppeld aan een laptop of een scherm waarop de dove of slechthorende persoon kan lezen wat er gezegd wordt. En ook door wie het gezegd wordt. Een bijkomend voordeel is dat de tolktest voor langere tijd in beeld blijft staan waardoor tekst vaker nagelezen kan worden.

Ook schrijftolken moeten zich inschrijven bij de Stichting RTG en een opleiding gevolgd hebben. Deze opleiding duurt twee jaar en is ook te volgen aan de Hogeschool Utrecht.

Tolk voor doofblinden
Doofblinde mensen zetten ook vaak een tolk in. Er zijn voor doofblinden verschillende manier om te tolken. De meest gebruikte manier is vierhandengebaren. Maar andere tolkmethoden die ook worden gebruikt, zijn tolken met een duidelijk mondbeeld, gebaren in een kleine gebarenruimte, vingerspellen in de lucht, vingerspellen-in-de-hand en schrijftolken.

Naast het tolken komt er bij het tolken voor doofblinden ook een stukje begeleiding kijken. Het kan zijn dat tolk de doofblinde klant thuis ophaalt en/of thuisbrengt. En ook tijdens een tolkopdracht begeleid de tolk de doofblinde klant, bijvoorbeeld tijdens het lopen.

Tolken voor doofblinden hebben geen aparte opleiding. Over het algemeen is het tolken voor doofblinden een subspecialisatie van een tolk NGT/NmG. Tijdens de vierjarige tolkopleiding aan de Hogeschool Utrecht kunnen studenten kiezen voor het volgen van de module Doofblindheid. Tijdens deze module doen zij meer ervaring op met het tolken voor en het begeleiden van doofblinden mensen.

Relaytolken
Relaytolken, ook wel schakeltolken genoemd, is een samenwerking tussen een horende tolk gebarentaal en een dove tolk gebarentaal. In uitzonderlijke situaties wordt deze constructie ingezet. Bijvoorbeeld als dove mensen geen gebaren hebben geleerd, een taalachterstand hebben of uit het buitenland komen.

De horende tolk gebarentaal vertaalt gesproken Nederlands naar Nederlandse Gebarentaal voor de dove tolk. Die vertaalt vervolgens de Gebarentaal naar eenvoudige, begrijpelijke gebaren voor de klant. Doordat de dove tolk zelf doof is, kan deze beter visueel maken wat er gezegd wordt.

Justitietolken
In sommige situaties is het verstandig om een gespecialiseerde tolk in te zetten. Tijdens een politieverhoor of een rechtszitting is het bijvoorbeeld verstandig om een gediplomeerd justitietolk in te zetten. Een justitietolk is langdurig intensief geschool om in vaak complexe justitiële stituaties goed te tolken. Ze kennen de rechtsgang en zijn getoest op hun vertaling, tolken én stemtolken in rechtbank-rollenspellen.

Justitietolk wordt je niet zomaar. Na de opleiding Tolk Gebarentaal aan de Hogeschool in Utrecht moeten deze tolken een gespecialiseerde opleiding volgen bij de Stichting Instituut Gerechtstolken en Vertalers (SIGV). Dit is een opleiding voor alle taaltolken die justitietolk willen worden. Ze worden opgeleid door rechters, advocaten en universitair docenten en voor hun justitie-specialisatie in NGT worden ze opgeleid door ervaren Gerechtstolken en gebarentaaldocenten van het Nederlands Gebarencentrum.


Bronnen: NVSNBTG en Tolknet

Infotheek

Van oorsuizen tot hyperacusis en van hoortoestel tot trilwekker. In de infotheek vindt u informatie over diverse gehoorgerelateerde onderwerpen.

De informatie is gecategoriseerd in verschillende rubrieken die u aan de linker zijde vindt. Daarnaast kunt u de infotheek ook zoeken op trefwoord.

Tip ons
Mist u bepaalde informatie of heeft u een andere tip? Stuur ons dan een e-mail. We stellen uw tips zeer op prijs.

De redactie heeft de grootst mogelijke aandacht besteed aan de juistheid van alle informatie in de infotheek. Fouten zijn echter niet volledig uit te sluiten. U kunt daarom geen rechten ontlenen aan deze teksten. Mocht u een onjuistheid constateren, dan kunt u ons dit per e-mail laten weten.