De ware expansiedrift van Viataal

30-11-2002 algemeen

Sinds donderdag gaan het Instituut voor Doven in Sint-Michielsgestel en de Nijmeegse Mgr. Terwindtstichting door het leven als Viataal. Want `zonder communicatie is leren onmogelijk`.

Onder oudere inwoners van Sint-Michielsgestel wordt nog wel eens oneerbiedig gesproken over het `doofstommeninstituut` of erger, de `stomschool`. Ze zullen hebben gemist dat het Instituut voor Doven (IvD) zich in ruim 170 jaar heeft ontwikkeld tot het grootste van Nederland, waarvan het onderwijs en de expertise bovendien wereldwijd worden geroemd.
Waar doven vroeger de enige doelgroep vormden, gaat het nu om `communicatief beperkte mensen`: kinderen, jongeren én volwassenen die ook slechthorend of doofblind kunnen zijn. Maar eveneens met ernstige spraak- en taalmoeilijkheden, een verstandelijke of zelfs meervoudige handicap. `Zonder communicatie is leren onmogelijk`, zeggen ze bij het IvD. `Het is een absolute must voor ieder mens om zich te kunnen ontplooien.`
In 1998 werd het kennis- en zorgaanbod nog groter door de fusie met de Nijmeegse Mgr. Terwindtstichting. Dit landelijk centrum voor auditief en communicatief (meervoudig) gehandicapte jongeren was met name sterk in de zorg aan mensen thuis of in hun directe omgeving, daar waar het IvD ze sinds jaar en dag naar Gestel liet komen. De werknaam die de partners zich hadden aangemeten, IvD/MTW, was echter een gruwel. Sinds donderdag gaan ze door het leven als Viataal, een naam die ook weer alles met communicatie te maken heeft. Het is het antwoord op de vraag hoe je je wensen en doelen duidelijk maakt.

Kanteling
De samenwerking met de Mgr. Terwindtstichting was ook de inleiding voor een vernieuwde werkwijze. Die heet in Gestel inmiddels de `kanteling` en heeft ook te maken met de steeds mondiger en kritischer wordende cliënt. Deze beslist vaak zelf wel wat-ie aan zorg, begeleiding en onderwijs nodig heeft. En welke aanslag daarvoor gedaan mag worden op het eigen, persoonsgebonden budget. Duidelijk is dat die ondersteuning dicht bij huis moet worden gegeven; thuis, op een reguliere of speciale school in de regio of binnen een instelling in de buurt. Ook dankzij technologische ontwikkelingen, zoals verbeterde hoorapparaten, kunnen leerlingen met begeleiding op een `gewone` school blijven.
De voorbije jaren was er bij Viataal dan ook sprake van een ware expansiedrift. Samen met collega-organisaties zijn inmiddels acht zorgcentra opgezet, verspreid over een groot deel van het land. Van hieruit wordt samen met scholen voor doven of slechthorenden/spraaktaalgestoorden aanvullende zorg verleend aan zo`n 290 jongeren. Ook ouders worden hier intensief bij betrokken.

Zedenzaak
`Sint-Michielsgestel` en `doveninstituut` worden daarom niet langer meer in één adem genoemd. En hoewel er nog steeds mensen in een beschutte omgeving op het terrein aan de Theerestraat wonen, vervaagt ook het beeld van het internaat van weleer. De meeste leerlingen die er lessen volgen, gaan na afloop gewoon naar huis.
Het instituut probeert momenteel ook op diverse manieren af te rekenen met het imago van een naar binnen gekeerde organisatie. De recente zedenzaak, waarbij twee leerlingen gedurende een lange tijd vijftien andere scholieren stelselmatig misbruikten, heeft daar zeker aan bijgedragen. Met een openbaar vrijetijdscentrum op het eigen terrein en een gebarencafé in Den Bosch moet de communicatie met de buitenwereld op gang komen. Voor komende vrijdag heeft Viataal een nationaal symposium georganiseerd over grensoverschrijdend gedrag op het gebied van seksualiteit.
Nu de veranderde werkwijze op poten is gezet en het wennen aan de nieuwe naam is begonnen, staat Viataal alweer voor een nieuwe krachttoer: begin volgend jaar moet een omvangrijk herhuisvestingsplan worden gepresenteerd. Dan zou wel eens kunnen blijken dat al die gebouwen en terreinen niet langer nodig zijn. En dat de banden met Sint-Michielsgestel alleen nog maar losser worden.

VIATAAL
Viataal, met het accent op `via`, is de nieuwe naam van het Instituut voor Doven (IvD) in Sint-Michielsgestel en de Nijmeegse Mgr. Terwindtstichting (MTW), sinds 1998 fusiepartners. MTW is een landelijk centrum voor auditief en communicatief gehandicapte jongeren.
Behalve aan dove mensen wordt hulp geboden aan slechthorenden, doofblinden en mensen met een auditieve en verstandelijke beperking, ernstige spraak-/taalmoeilijkheden of een autisme spectrum stoornis.
Bij Viataal verblijven zo`n 350 cliënten intern en 1.250 bezoeken een van de scholen van Viataal of zijn onder `ambulante begeleiding`. Medewerkers brengen kennis daarbij naar hen toe.
In het hele land zijn intussen, in samenwerking met gespecialiseerde scholen en collega-instellingen, acht zorgcentra opgezet.
De nieuwe werkwijze is ook te zien in de samenstelling van de `IvD-bevolking`: nog slechts tien procent is alleen doof, de anderen zijn meervoudig gehandicapt.
In totaal werken er voor Viataal en in de zorgcentra zo`n 1.500 mensen. Het totale budget voor onderwijs en zorg bedraagt zo`n 70 miljoen euro.

http://www.viataal.nl/
Bron: Bron: Brabants Dagblad door Tim Durlinger d.d. 30 november 2002, via dovenschap.nl


Reacties

Er zijn nog geen reacties Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Gerelateerde artikelen