Kwaliteit tolken in Gebarentaal NOS-journaal onderzo

25-04-2003 algemeen

Er bestaan grote verschillen in de kwaliteit van het tolken in Nederlandse Gebarentaal van de journaaluitzendingen. Vooral bij het vertolken van interviews en emoties sluit de mimiek van het tolken in Gebarentaal niet aan bij het onderwerp dat op het journaal te zien is. Dovenschap en onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut pleiten dan ook voor een speciale opleiding voor journaaltolken waarin de juiste vaardigheden worden aangeleerd en geüniformeerd.

Dit is de belangrijkste aanbeveling van Dovenschap, Nederlands Gebarencentrum en het Verwey-Jonker Instituut op basis van een onderzoek naar de kwaliteit van het tolken in Gebarentaal bij het NOS-journaal.

Nederland telt ongeveer 25.000 doven: mensen die volledig doof zijn (Bron: Dovenschap). De door een tolk Gebarentaal vertolkte journaaluitzending is voor velen van hen een belangrijke vorm van nieuwsvoorziening. Bij het huidige zeven-, acht- en negen-uurjournaal van de NOS op Nederland 3 is een tolk Gebarentaal in beeld.
In opdracht van Dovenschap heeft het Verwey-Jonker Instituut door een panel van jonge en volwassen doven de resultaten van een uitgebreid enquête-onderzoek laten beoordelen. Hierbij is het eerder ontwikkelde kwaliteitsinstrument voor doven verbeterd en door het panel en door experts uitgebreid. Ook heeft het panel aangegeven hoe de kwaliteit van het tolken kan worden verbeterd. Van de onderzoeksbevindingen is een publicatie verschenen met concrete aanbevelingen en een stappenplan voor de aanpak van knelpunten en oplossingen.

Knelpunten
Het onderzoek naar de kwaliteit van het getolkte NOS-journaal brengt grote verschillen aan het licht tussen de vertolkte journaaluitzendingen. De voornaamste knelpunten zijn het verschil in vaardigheden van het tolken in Gebarentaal, de tijdstippen van uitzending van het journaal en het leren van en communiceren over nieuwe gebaren.
Bij vaardigheden gaat het om het consequent gebruik van gebaren, tolkstijl, zinsconstructie, grammatica en mondbeeld. Daarnaast is het oogcontact tussen kijker en tolk en de afwisseling van oogcontact en gebaren een aparte vaardigheid. Het tolken van emoties en interviews, het gedrag en voorkomen van de tolk (lichaamshouding, kleding en sieraden) hangen hiermee samen.

Aanbevelingen
Naar aanleiding van het onderzoek formuleert het dovenpanel drie aanbevelingen ter verbetering van de kwaliteit van het getolkte NOS-journaal.

1. De vaardigheden van de tolk Gebarentaal bij het NOS-journaal zijn op peil te houden door de aanstelling van een dove docent Nederlandse Gebarentaal (NGT). Deze kan de tolken bij het journaal ondersteunen en feedback geven op hun werk. Door contact met de dovenwereld te houden kan de docent nieuwe gebaren doorgeven aan de tolken en zelf actief op zoek gaan naar nieuwe gebaren. Daarnaast kan een specialisatie in de opleiding van tolken meer aandacht geven aan de vaardigheden van tolken Gebarentaal.

2. Wat betreft de tijdstippen van uitzending pleit het dovenpanel voor drie uitzendingen per dag: om 9.00, 18.00 en 20.00 uur. Het panel vindt dat op de langere termijn alle journaaluitzendingen voor doven vertaald moeten worden. Doven hebben immers recht op gelijkwaardige informatie. Onderzocht moet worden of digitalisering van de journaals mogelijk is. Doven kiezen dan met de afstandbediening voor ondersteuning met een tolk gebarentaal of voor ondertiteling, zonder dat er een speciaal net vrij hoeft te zijn. Ook suggereert het dovenpanel te onderzoeken of het haalbaar is de journaals met een tolk Gebarentaal op internet aan te bieden.

3. De Nederlandse Gebarentaal (NGT) is voortdurend in ontwikkeling en ook op het journaal verschijnen steeds nieuwe namen en onderwerpen waarvoor geen gebaren bestaan. Omdat de website van het Nederlands Gebarencentrum, waarop de tolken nieuw bedachte gebaren laten publiceren, nauwelijks bekend is onder doven, is meer publiciteit over de website nodig. Maar ook de aanstelling van een dove NGT-docent kan ervoor zorgen dat de tolken op hoogte blijven van nieuwe gebaren.

Dovenschap wil de onderzoeksbevindingen voorleggen aan de NOS, TCVisinet en het Nederlands Gebarencentrum. Met de verantwoordelijke instanties zal per knelpunt en aangegeven oplossing bekeken worden met welke aanpak de kwaliteit van de journaals voor doven op de korte en lange termijn kan worden verbeterd.

Informatie over de publicatie
Kwaliteit in beeld. Kwaliteisevaluatie van het tolken Gebarentaal bij het NOS-journaal. Auteurs: Drs. Peter van der Graaf en drs. Maaike van der Ham. Verwey-Jonker Instituut, Utrecht, januari 2003. ISBN 90-5830-114-1. Prijs ex. portokosten € 7,-. 80 pagina’s. In opdracht van Dovenschap.

Publicatie bestellen?
http://www.verwey-jonker.nl/publicaties/con_pub.asp?P=413


Reacties

Er zijn nog geen reacties Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Gerelateerde artikelen