`Ouder móet doof kind gebaren leren`

16-10-2004 algemeen

Pedagoge: Kind weghalen bij weigering

AMSTERDAM – Horende ouders van dove kinderen moeten hun kind opvoeden met gebarentaal op hoog niveau en hen vertrouwd maken met de dovengemeenschap. Als ouders dat bewust nalaten, moet in het uiterste geval hun kind in een doof pleeggezin worden geplaatst.

Dat stelt pedagoge Corrie Tijsseling, werkzaam bij het doveninstituut Viataal, in haar eindscriptie die ze vandaag presenteert. Doveninstituten moeten ouders veel beter voorlichten. Ook moeten de scholen het gebruik van gebarentaal en dovencultuur in de opvoeding sterker stimuleren.

Horende ouders die hun dove kind zonder gebaren en buiten de dovengemeenschap opvoeden, maken zich schuldig aan communicatieve mishandeling, stelt Tijsseling. Dove kinderen behoren, meent ze, niet alleen tot hun ouders, maar ook tot de dovengemeenschap.

De stellingen van Tijsseling zijn gewaagd. Al jaren is in Nederland een richtingenstrijd gaande over de opvoeding van dove kinderen. Volgens de pedagoge zijn zij te vaak benaderd als probleemkinderen die zich moeizaam taal eigen kunnen maken en daardoor ontwikkelingsachterstanden oplopen. Maar doofgeboren kinderen kunnen wel een volwaardige taal leren: de gebarentaal.

Jaarlijks worden in Nederland gemiddeld honderd dove kinderen geboren, meestal bij horende ouders. Tijsseling benadrukt dat vrijwel alle ouders van goede wil zijn en proberen gebarentaal te leren. ,,Alleen blijft het vaak steken in drie cursussen, waarin ze weinig meer leren dan `thee, slapen, eten`. Tot een diep gesprek, bijvoorbeeld over seksualiteit, komt het niet. Wat dat voor gevolgen kan hebben, is de afgelopen tijd gebleken.“ Twee instituten voor dovenonderwijs -Viataal en de Koninklijke Effatha Guyot Groep- werden geconfronteerd met seksueel misbruik van of door (oud-)leerlingen.

Omdat de leerlingenaantallen afnemen, volgen de instituten steeds vaker `de luimen van ouders`, zegt Tijsseling, maar laten na hen goed te informeren. ,,Veel ouders menen dat hun kind beter in de maatschappij kan functioneren als het goed leert spreken en spraakafzien (`liplezen`).“ Maar doven kunnen zich met een tolk en schrijf- en leesvaardigheid prima redden tussen horenden, aldus Tijsseling. Ze toont begrip voor de ouders. ,,Zij maken vaak een rouwproces door: dit kind is anders dan ze hadden gedacht. En ze kunnen zich niet voorstellen dat je je op een andere manier dan via gesproken taal volledig kan ontwikkelen.“

Ouders moeten hun dove kind niet de illusie geven dat het ooit gewoon kan meedraaien in de horende maatschappij, waarschuwt ze. ,,Ze moeten hun kind weerbaarder maken.“

Ouders moeten vaker opvoedingsadviezen krijgen van dove professionele hulpverleners. Instituten moet meer dove medewerkers aantrekken. En horende ouders en hun dove kinderen moeten dove volwassenen gaan ontmoeten. ,,In Finland is dat een succes. Kinderen zien een rolmodel, en ouders merken dat doven zich ook later prima redden.“

Auteur: Hélène Butijn
Bron:
Trouw


Reacties

Er zijn nog geen reacties Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Gerelateerde artikelen