Vertaler Tony Bloem moest nieuwe gebaren bedenken

12-10-2002 algemeen

Kinderboekenweekgeschenk in gebarentaal

AMERSFOORT – Voor het eerst in de geschiedenis is het kinderboekenweekgeschenk vertaald naar de Nederlandse gebarentaal: Van een boek naar ene videoband. Daarmee is Boris en het woeste water van Rindert Kromhout direct toegankelijk geworden voor dove kinderen. Vertaler Tony Bloem heeft het kinderboekenweekgeschenk vertaald naar gebarentaal. Daarvoor moest hij soms een nieuw gebaar bedenken.

Wie denkt dat een doof kind net zo goed zelf had kunnen lezen, heeft het mis. Voor een dove is het lezen van het Nederlands namelijk net zoiets als het ontcijferen van een vreemde taal. En dat schijnen mensen nog wel eens te vergeten, zo menen gebarentaaldocenten, -tolken en de doven zelf. De Franse taal zul je ook eerst moeten leren voordat je een Frans boek in zijn geheel zonder problemen uitleest, verduidelijkte Ruud Nanssen afgelopen donderdag tijdens een speciale gebarendag in het Haagse Museon. Janssen is de initiatiefnemer van de vertaling van het kinderboekenweekgeschenk en de eigenaar van Vi-Taal, een Haags ontwerpbureau voor visuele communicatie en gespecialiseerd in gebarentaal. Maar voor je met Frans aan de slag kunt, zul je eerst de Nederlandse taal machtig moeten zijn. Hetzelfde geldt voor gebarentaal. Een doof kind moet eerst zijn eigen taal geheel onder de knie krijgen. Dan pas wordt het Nederlands toegankelijk.

Ruim tweehonderd kinderen van de vijf Nederlandse dovenscholen kwamen naar het Museon om uit handen van Tony Bloem het boek – in de vorm van een 2,5 uur durende videoband – in ontvangst te nemen. Tussen al die dove kinderen werd al snel duidelijk dat zij inderdaad over een eigen taal beschikken. Als horende is aan al dat gezwaai, geklop en getik geen touw vast te knopen. Wanneer er wordt gelachen, blijft de rede vaan onduidelijk. Tolk en vertaler Tony Bloem gebaarde dat hij de schrijver van het boek nog niet had mogen ontmoeten. Ik heb wel gehoord dat hij verbaasd was, gebaarde hij naar een zaal vol enthousiaste kinderen.

Veerpont
Op de vraag of het moeilijk was het kinderboek te vertalen, vertelde Bloem dat hij in de problemen was gekomen met sommige woorden. Voor een aantal woorden was er nog geen gebaar. `Veerpont` bijvoorbeeld. Het gebaar voor water en een boot bestond al wel, maar voor veerpont nog niet. Dus heb ik zelf maar wat verzonnen. Het bestaande gebaar voor directeur vond Bloem niet zo mooi, dus ook daar maakte hij iets anders van, iets vrolijks.

De kinderen in de basisschoolleeftijd, voor wie de videoband uiteindelijk is bedoeld, reageren enthousiast op de beelden van Boris en het woeste water. Op de video vertelt Tony Bloem staand het verhaal. De achtergrond verandert af en toe. Niet teveel, want de fantasie van het dove kind moet wel, net als bij het lezen van een boek, zelf aan het werk gaan.

Of het kinderboekenweekgeschenk volgend jaar ook weer wordt vertaald, kon Bloem niet zeggen. Hij hoopt het wel. En met hem, vele dove kinderen. Alhoewel, er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen. Zo gebaarde een klein meisje het boek van Kromhout al te hebben gelezen. en dat was leker dan er naar kijken, vond zij. Maar ja, zij was de Nederlandse taal dan ook al machtig.

Meer informatie en bestellen:
http://www.denhaag.org/~vitaal/gebarenwinkel/


Reacties

Er zijn nog geen reacties Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Gerelateerde artikelen