Zien of horen

24-04-2003 algemeen

Wat is erger: doof zijn of blind zijn, vroeg de zoon van mijn buurvrouw toen hij tien jaar oud was. De vraag is op zich al een kwestie om over na te denken, maar zeker als je je realiseert dat deze kwam van een jongetje dat één been moest laten amputeren omdat hij kanker had.

Inmiddels is hij 35 en vindt hij nog steeds dat doof zijn erger is dan blind zijn. Het hebben van maar één been valt daarbij voor hem in het niet. Zolang ik zie en hoor, weet ik dat ik leef, zegt hij.

De zus van mijn vriend is doof. Ze is dat geworden door een fout van de dokter bij de geboorte, in de jaren vijftig in Turkije. De moeder van mijn vriend is Engelse. Ze had al moeite met de Turkse taal; veel begreep ze niet. Maar een kind opvoeden dat doof is in een land waar toen nog weinig voorzieningen waren voor dove kinderen, was zwaar. Ze schreef aan een non in Amerika die zich volledig had gespecialiseerd in het helpen van dove kinderen. Maanden duurde het voordat de brief aankwam. Dat is nu ondenkbaar, in een tijd waarin je in een seconde overal op het internet zit.

Toen het dochtertje twee was, is ze op advies van die non naar een Engelse kostschool gegaan, een school waar doven van kinds af aan leren liplezen. Het is heel moeilijk je kind te moeten afstaan als ze twee is. Vliegen ging in die tijd niet zo gemakkelijk. Nu ik haar heb ontmoet, en haar echtgenoot, die ook doof is, vanaf zijn vierde op dezelfde school zat en uit Pakistan kwam, merk ik hoe zelden ik er bij stil sta dat ik kan horen.

Vorige week waren we bij hen in Brighton en bij hun zoon van zeventien, die volledig kan horen. Hij speelde piano. Ik zag hoe zijn ouders trots naar hem keken. De muziek hoorden ze niet. De zus van mijn vriend vroeg aan hem hoe haar zoons stem klonk. “Op zijn leeftijd verandert de stem, en ik wil weten hoe zijn stem klinkt; is die mooi?“

Het klonk zo bizar, ik probeerde me in haar positie te verplaatsen, en dat raakte me nog meer. Net zat ik nog te denken hoe jammer het was dat ze hun zoon niet konden horen spelen, maar het was nog erger: ze konden zijn stem niet eens horen.

Als je tegen hen praat, heb je totaal niet het idee dat ze doof zijn, want ze begrijpen alles wat je zegt door te liplezen. Als ze praatten, voelde ik me een beetje doof, want ik moest erg mijn best doen om ze te verstaan, alleen al vanwege het feit dat Engels niet mijn moederstaal is.

Wat zeggen de welvaart en ontwikkeling van een land toch veel. Als zij in Turkije en hij in Pakistan was gebleven en als ze niet de mogelijkheid hadden gehad in Engeland de beste opleiding voor dove kinderen te volgen, dan hadden ze nooit zo zelfstandig kunnen communiceren en daardoor zo open kunnen staan in het leven.

Ik vroeg aan hun zoon hoe het voelde om dove ouders te hebben. “Ik ben blij dat ze niet blind zijn,“ zei hij.

En misschien is dat wel een sleutel in het leven: het bedenken van ergere situaties zodat je eigen situatie dan best wel meevalt om ermee te leven. Uiteindelijk is alles relatief, want je leert er hoe dan ook mee te leven, omdat er geen andere weg is.

NILGÜN YERLI
Bron: http://www.parool.nl/1046759207645.html


Reacties

Er zijn nog geen reacties Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Gerelateerde artikelen