Als je wel eens met het vliegtuig op vakantie gaat, ken je het vast wel: een drukkend gevoel in je oren tijdens het opstijgen en landen. Met simpele trucs kun je je oren weer ‘ontploppen’. Maar wat gebeurt er precies in je oren tijdens een vlucht en wat kun je doen als het verstopte gevoel niet weggaat?

Een verstopt oor kan veroorzaakt worden door een verkoudheid, een allergie, een verstopte buis van Eustachius of gewoon te veel oorsmeer. In de eerste drie gevallen zwellen de slijmvliezen in je oor op, waardoor het voelt alsof je oor dicht zit. Dit kun je oplossen door neusdruppels met Xylometazoline. Dit is een middel dat de bloedvaatjes in het neusslijmvlies vernauwt, waardoor de zwelling afneemt en de lucht tussen je neus en oren weer beter stroomt. Heb je te veel oorsmeer? Dan is schoonmaken met wattenstaafjes niet aan te raden, omdat je het oorsmeer daarmee vaak verder het oor induwt. Bij de huisarts kun je laten controleren of een oorsmeerpropje de oorzaak is van het verstopte gevoel. De arts kan je oren dan uitspuiten.

Een verstopt oor tijdens een vliegreis heeft echter een andere oorzaak.

Wat gebeurt er in je oren tijdens een vlucht?

Als het vliegtuig stijgt, neemt de luchtdruk in de cabine geleidelijk af. Tijdens de vlucht is de druk in de cabine de gehele vliegreis lager dan op de grond. Hierdoor zwelt het trommelvlies op. Om ervoor te zorgen dat het trommelvlies niet naar buiten uitpuilt, moet er uit het middenoor lucht ontsnappen.

Omgekeerd stijgt de druk in de cabine als het vliegtuig gaat dalen. Hierdoor dreigen de trommelvliezen naar binnen te worden gedrukt. Door via de buis van Eustachius lucht aan te zuigen, kan de de druk in het middenoor, achter de trommelvliezen, weer worden gestabiliseerd.

Oorklachten tijdens het vliegen

Als je last hebt van verkoudheid of hooikoorts, dan is het slijmvlies in de buis van Eustachius gezwollen, waardoor lucht er moeilijk doorheen kan. Hierdoor blijft de druk achter je trommelvlies te hoog (bij opstijgen) of te laag (bij dalen), waardoor je trommelvliezen naar buiten (bij opstijgen) of naar binnen (bij dalen) worden gedrukt. Hierdoor ontstaat een gespannen gevoel. Dit ervaar je eerst als druk en later als pijn. Bovendien kan het gespannen trommelvlies niet zo goed meer trillen – wat nodig is om geluid te kunnen horen – zodat je een doof gevoel hebt.

Tips en trucs

• Slikken en gapen opent de buis van Eustachius, waardoor de kans groter is dat de lucht het middenoor bereikt tijdens de daling.
• Als je verstopping of pijn aanhoudt na de landing, helpt het om veel te blijven slikken.
• Je neus snuiten, kauwgom kauwen, of drinken terwijl je je neus dichtknijpt zorgen er ook voor dat de lucht makkelijker door de buis van Eustachius stroomt.
• Valsalva-techniek: bij deze techniek sluit je je mond sluit en knijp je je neus met de hand dicht. Vervolgens probeer je lucht door je gesloten neus te forceren. Op het moment dat er lucht naar het middenoor wordt geduwd, kun je je oren horen ‘ploppen’. Vaak is het probleem dan opgelost. Het is wel belangrijk om niet té veel druk uit te oefenen, omdat je trommelvlies kan scheuren.
• Op sommige luchthavens kun je oordoppen kopen die veranderingen in de luchtdruk vertragen. Er is echter geen medisch bewijs dat dit het drukkende of pijnlijke gevoel voorkomt.
• Hetzelfde geldt voor het aanbrengen van natte doekjes en/of bekertjes op je oren. Ook hiervoor is geen medisch bewijs, al kan kou een gevoel van verlichting brengen.

Wel of niet vliegen met oorpijn?

Als je heel erg verkouden bent, oorpijn of koorts hebt, dan kun je je afvragen of het verstandig is om te gaan vliegen. Als de buis van Eustachius volledig geblokkeerd is, kun je naast de pijn last krijgen van gehoorverlies, duizeligheid en tinnitus. In zeldzame gevallen kan dit leiden tot barotrauma (schade aan het trommelvlies) of gescheurd trommelvlies. Twijfel je of je kunt vliegen, ga dan voor vertrek voor de zekerheid even langs je huisarts. Bij acute klachten kun je op Schiphol de drukbewegingen van je oren met speciale apparatuur laten testen door de Airport Medical Services.

Nog steeds klachten na de vlucht?

Als alle bovengenoemde maatregelen niet helpen, is er niet meteen iets ernstigs aan de hand. De oorpijn na een vlucht kan heel acuut zijn, maar ebt ook meestal snel weer weg. Tot die tijd kun je paracetamol slikken. Als zich vloeistof of slijm in het binnenoor heeft verzameld als gevolg van een geblokkeerde buis van Eustachius (door een verkoudheid), kan het gehoor worden gedempt. Ook dan kun je bovengenoemd tips toepassen.

Blijf je klachten houden, ga dan even langs de huisarts.

Bron: Blog KLM, foto: Margo Brodowicz via Unsplash