Nina werkt als doula: ‘Inclusieve geboortezorg is zó belangrijk’

Nina is werkzaam als doula: ze geeft continue, niet-medische ondersteuning tijdens de zwangerschap, bevalling en de eerste zes weken na de geboorte. Waar zorgverleners zich vooral richten op het medische proces, focust Nina zich juist op rust, emotionele ondersteuning en heldere communicatie.

Wat haar werk bijzonder maakt, is dat Nina zelf slechthorend is en gebarentaalvaardig. Die combinatie maakt dat zij snel aanvoelt waar communicatie kan haperen en waar ouders extra behoefte hebben aan overzicht en veiligheid. In de geboortezorg, waar beslissingen elkaar snel opvolgen, is dat van grote waarde.

Als slechthorende, leerde Nina al jong hoe vermoeiend het is om voortdurend gesprekken te moeten volgen en af te stemmen. Die ervaring vormt nu een belangrijke basis in haar werk: het herkennen van subtiele signalen, het creëren van rust en het voorkomen dat ouders informatie missen of ongemerkt regie kwijtraken.

Opgroeien met een gehoorverlies

Toen Nina vier jaar oud was, werd ontdekt dat zij slechthorend is. Ze ging naar het regulier onderwijs, met tussendoor een korte periode op speciaal onderwijs. ‘Daar zat ik niet op mijn plek,’ vertelt ze. ‘Ik ben teruggegaan naar regulier onderwijs, maar dat was pittig.’ Altijd alert zijn, gesprekken volgen, proberen erbij te horen – het vergde continu inspanning. ‘Als ik thuiskwam, was ik zo moe dat ik ging slapen tot het avondeten. Even eten en dan weer naar bed.’

Juist daarom waren ontmoetingsdagen met andere slechthorende kinderen zo waardevol. ‘Daar hoefde ik niet op mijn tenen te lopen. Ik kon ontspannen en gewoon mezelf zijn.’ Die ervaring hoe groot het verschil is tussen aanpassen en jezelf kunnen zijn is iets wat Nina later ook in haar werk zou herkennen.

Op haar negentiende kreeg Nina een cochleair implantaat (CI). Hierdoor kreeg ze het gevoel dat ze beter ging horen dan voorheen.

De geboortezorg als rode draad

De interesse in geboortezorg was er al vroeg. Op de middelbare school wist Nina eigenlijk al dat ze dit werkveld in wilde. Na een omweg via mbo Verpleegkunde en Facilitair Management – ‘organiseren en overzicht houden ligt mij goed’ – werd ze aangenomen voor de opleiding Verloskunde.

Ze begon gemotiveerd, maar de opleiding bleek intens. Na drie jaar ging het niet meer. ‘Ik ging structureel over mijn grenzen.’ Stoppen voelde als falen, maar was noodzakelijk.

Wat haar vooral raakte, was het verschil tussen hoe stagebegeleiders haar zagen en hoe zij zich binnen de opleiding voelde. ‘In de praktijk werd mijn rust en afstemming gewaardeerd. Binnen de opleiding zelf miste ze echter begrip, ondersteuning en een veilige leeromgeving. ‘Dat gevoel steeds één stap achter te staan is iets wat veel slechthorenden zullen herkennen. Het kost zoveel extra energie.’

Die ervaring maakte haar visie scherper. ‘Het liet me zien hoe belangrijk het is dat systemen zich aanpassen aan mensen, en niet andersom.’ Het verhaal is voor haar nog niet afgesloten; ze overweegt om de opleiding Verloskunde in de toekomst elders voort te zetten.

Communicatie als sleutel

Na een tussenstop in het onderwijs, vond Nina haar weg naar de geboortezorg via de echoscopie, waar ze nu als screeningsechoscopist werkt. Toch miste ze iets. ‘Ik miste verdieping en echte verbinding.’ Dat vond ze in het doula-schap. ‘Hier komt alles samen: mijn medische kennis, mijn levenservaring, mijn intuïtie en het oprechte contact met ouders.’

Een doula is voor Nina veel meer dan praktische ondersteuning. Natuurlijk helpt ze met ademhaling, houdingen, massage of het opzetten van een bevalbad. Maar minstens zo belangrijk is haar aanwezigheid. ‘In een bevalling wisselt er veel: diensten, zorgverleners, soms zelfs locaties. Ik blijf en breng rust.’ Die continuïteit is voor veel ouders waardevol, en zeker voor dove en slechthorende ouders.

Vanuit haar eigen ervaring herkent Nina snel wat er kan misgaan in communicatie. ‘Ik zie hoe makkelijk mensen “ja” knikken terwijl ze het niet helemaal begrijpen. Dat gebeurt niet uit onwil, maar omdat je de zorgverlener vertrouwt, of omdat je niet goed kunt inschatten wat je gemist hebt.’

Juist in de geboortezorg, waar beslissingen elkaar snel opvolgen, is dat spannend. ‘Als informatie niet volledig binnenkomt, wordt meebeslissen moeilijk. Dan raak je ongemerkt regie kwijt.’

Brug binnen het geboorteteam

Nina stemt vooraf zorgvuldig af hoe ouders willen communiceren: Nederlandse Gebarentaal (NGT), Nederlands met Gebaren (NmG), spraakafzien. Omdat zij zelf gebarentaalvaardig is, is een tolk vaak niet nodig. Dat geeft rust in de ruimte.

Tijdens de bevalling fungeert ze als brug binnen het team. Ze checkt of informatie echt begrepen is, helpt ouders hun wensen te verwoorden en zorgt dat communicatie tweerichtingsverkeer blijft. ‘Niet door over te nemen, maar door te ondersteunen.’

Haar slechthorendheid ervaart ze daarbij als kracht. ‘Ik ben heel gevoelig voor non-verbale signalen. Ademhaling, spanning, kleine veranderingen: die zeggen vaak veel.’

Van persoonlijke ervaring naar inclusieve zorg

Voor Nina is inclusieve geboortezorg geen abstract begrip. Het raakt aan haar eigen geschiedenis en aan een bredere context waarin dove en slechthorende mensen lang afhankelijk zijn geweest van systemen die niet voor hen ontworpen waren.

Een cliënt zei na afloop: ‘Voor het eerst voelde ik me niet kleiner of afhankelijk. Jij maakte de bevalling echt van mij.’

Voor Nina is dat waar het om draait. Ruimte maken voor regie, voor begrijpen en begrepen worden – in je eigen taal, op je eigen manier. Inclusieve geboortezorg is voor haar niet bijzonder, maar een vanzelfsprekendheid.

Contact

Wil je meer weten over Nina en haar aanbod? Kijk dan op haar website Doula Nina.