Leo (80) en Nelleke over leven met gehoorverlies en Speaksee

Leo van Lith is 80 jaar en woont samen met zijn vrouw Nelleke in Nederweert. Al sinds zijn 28e is hij doof aan zijn linkeroor. Twee jaar geleden veranderde zijn leven opnieuw drastisch: ook het gehoor aan zijn rechteroor viel weg. Wat volgde was een intens proces van hoop, teleurstelling en uiteindelijk het terugvinden van verbinding.

Van horen naar niet meer verstaan

De oorzaak van Leo’s plotselinge achteruitgang bleek een brughoektumor. In het Radboudumc kreeg hij een cochleair implantaat. De operatie verliep goed, maar het resultaat bleef achter. ‘De techniek is goed,’ vertelt Leo. ‘Bij andere mensen werkt het ook. Maar bij mij helaas niet. En dan moet je accepteren dat je gehoor niet meer terugkomt.’

Dat besef kwam hard aan. Want doof zijn betekende voor Leo niet alleen minder horen, maar vooral minder meedoen. Gesprekken volgen werd lastig, vooral in groepen. Hij trok zich terug, werd onzeker en vermeed steeds vaker sociale situaties.

Als communiceren energie kost

Communiceren kostte steeds meer energie. Leo stelde minder vragen, omdat hij anderen niet tot last wilde zijn. Als de deurbel ging, deed hij soms niet meer open, omdat hij mensen niet kon verstaan. Een praatje met de buurman werd ongemakkelijk. Bij kaartavonden met vrienden – vier mensen aan tafel die door elkaar praten – was het volgen van het gesprek bijna onmogelijk.

Voor Nelleke was het moeilijk om te zien hoe haar man veranderde. ‘Hij werd onzeker,’ zegt ze. ‘En soms zelfs wantrouwend: mis ik iets? Gaat het over mij?’ ‘Dat past eigenlijk helemaal niet bij mij,’ zegt Leo. ‘Maar als het te veel wordt, sluit je je af.’

Deze periode voelde als verlies. Niet alleen van gehoor, maar ook van spontaniteit, zelfstandigheid en het gevoel erbij te horen. ‘Je moet afscheid nemen van iets wat altijd vanzelfsprekend was,’ zegt Nelleke.

Een nieuw hulpmiddel, een nieuwe start

Via het Radboudumc kwam Speaksee op Leo’s pad. Met ondersteuning vanuit de verzekering kreeg hij het hulpmiddel in bruikleen. In het begin was het wennen: lezen in plaats van luisteren, letten op het scherm, leren omgaan met de microfoons. ‘Bij de eerste kaartmiddagen was hij echt moe,’ herinnert Nelleke zich. ‘Alles vraagt concentratie: lezen, kijken, controleren of iedereen de microfoon om heeft.’

Maar langzaam veranderde dat. Leo hoefde zich minder in te spannen om gesprekken te volgen. En het belangrijkste: hij deed weer mee.

Weer onderdeel van het geheel

Speaksee wordt inmiddels dagelijks gebruikt. Thuis, bij de televisie, tijdens bezoek, bij het kaarten en met kinderen en kleinkinderen. ‘Het fijne is dat de tv gewoon aan kan blijven,’ zegt Leo. ‘Speaksee pakt het gesprek, niet het geluid van de televisie. Dat was met andere apps niet zo.’

Ook in kleine dingen maakt het een groot verschil. Leo kan met Nelleke blijven praten terwijl zij in de keuken bezig is en hij in de woonkamer zit.

Waarom communicatie ook op latere leeftijd belangrijk blijft

Wat Leo en Nelleke misschien wel het meest raakt, is hoe vanzelfsprekend communicatie voor anderen vaak is,  en hoe snel mensen aannemen dat het op latere leeftijd niet meer zo belangrijk zou zijn.
‘Leo is 80,’ zegt Nelleke. ‘En dan wordt er soms gedacht: ach, dan hoeft het allemaal niet meer. Maar mensen zijn gemaakt om verbonden te zijn met elkaar. Daar draait het leven om.’

Speaksee heeft die verbinding voor hen teruggebracht. Niet perfect, niet zonder gewenning, maar wel op een manier die werkt.

Hun advies aan anderen

Twijfelen over een hulpmiddel? Leo is duidelijk: ‘Niet twijfelen. Gewoon gebruiken. Elk hulpmiddel moet je leren kennen. En als je het eenmaal onder de knie hebt, gaat het vanzelf.’ Nelleke knikt: ‘Het heeft ons leven echt veranderd. Je bent weer samen. Je hoort er weer bij.’

Kijk voor meer informatie over de Speaksee Microphone Kit op speak-see.com.