Gebarentaal op leven en dood

29-05-2006 algemeen

Ongeveer een jaar geleden reed Anne Baker mee met een medicus, met wie ze toevallig aan de praat raakte over gebarentaal. Toen ze de arts vertelde dat ook doofblinde kinderen met gebarentaal kunnen communiceren, zette hij subiet de auto stil en belde met zijn ziekenhuis.

Op het nippertje kon de arts voorkomen dat het leven van een pasgeborene, die blind en doof ter wereld was gekomen, zou worden beëindigd. Het kindje, dat ook nog een mondafwijking had, werd geacht geen menswaardig bestaan te kunnen leiden. De ouders hadden al toestemming gegeven om te stoppen met de kunstmatige voeding.

Anne Baker, hoogleraar Nederlandse gebarentaal aan de Universiteit van Amsterdam, emotioneel: ,,Het was puur toeval. Had ik die dag niet bij die arts in de auto gezeten, dan had dat kindje nu misschien niet meer geleefd. ’’

Vierhandengebarentaal, waarbij doofblinde mensen losjes de handen van hun gesprekspartner vasthouden, is relatief onbekend, terwijl het even effectief is als gewone gebarentaal. ,,Je kunt voelen wat de ander gebaart. De meeste gebaren zijn op deze manier even duidelijk te voelen als ze normaal gesproken kunnen worden gezien. Alleen voor gebaren waarbij het mondbeeld ook erg belangrijk is, wordt een aangepast gebaar gebruikt.’’

Baker kan er niet over uit. Ze laakt de tunnelvisie van veel artsen en het gebrek aan kennis. ,,Ze horen te weten dat een vierhandensysteem bestaat. Het is simpelweg een kwestie van verder kijken dan je neus lang is. Typ doofblind maar eens in bij Google en je wordt bedolven met informatie en mogelijkheden.’’

Ze pleit ervoor dat psycholinguïstiek en basisinformatie over gebarentalen tijdens het eerste deel van de opleiding wordt gegeven aan huisartsen, psychologen, audiologen en maatschappelijk werkers in spé.

,,Laat het duidelijk zijn: ik kan niet beoordelen hoe vaak het voorkomt dat artsen onder dergelijke omstandigheden een leven beëindigen en of dat terecht is, maar ik vind het shockerend te merken dat ze er niet eens over nadachten.’’

Er is in zijn algemeenheid nog steeds te weinig kennis over gebarentalen, betoogt Baker.

,,Nog steeds denken de meeste mensen dat gebarentaal een halve taal is waarbij er ergens informatie verloren gaat, dat nuances verdwijnen, maar dat is niet waar. Je kunt je zo precies als maar mogelijk is uitdrukken in een gebarentaal. Hetzelfde geldt voor vierhandengebaren, alleen gaat dat langzamer.’’

De gebrekkige kennis kan levens kosten, maar heeft ook gevolgen voor de maatschappelijke positie van doven en doofblinden in het algemeen, zegt Baker. ,,Er moet in het onderwijs meer in dove leerlingen worden geïnvesteerd. En er moet duidelijkheid komen over het aantal uren dat dove mensen gebruik kunnen maken van doventolken. Realiseer je hoe vaak je die nodig kan hebben. Soms worden tolkenuren ‘gespaard’ voor noodgevallen. Veel dove mensen zijn als de dood dat ze ergens zonder komen te zitten. Dat kun je mensen niet aandoen.’’

Bron: AD.nl


Reacties

Er zijn nog geen reacties Reageer

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Gerelateerde artikelen

Doof.nl maakt gebruik van cookies.

We gebruiken noodzakelijke cookies om onze website goed te laten werken.

Met jouw toestemming plaatsen wij statistische cookies die worden gebruikt om de website te testen en te verbeteren. De gegevens die we verzamelen zijn altijd anoniem.

Als je marketingcookies accepteert, wordt bij het afspelen van video's die wij via YouTube op onze site plaatsen informatie over jouw gebruik van onze site gedeeld met YouTube, voor social media, adverteren en analyse.

Lees meer

Noodzakelijke cookies helpen een website bruikbaarder te maken, door basisfuncties als paginanavigatie en toegang tot beveiligde gedeelten van de website mogelijk te maken. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken.

Lees meer

Statistische cookies helpen eigenaren van websites begrijpen hoe bezoekers hun website gebruiken, door anoniem gegevens te verzamelen en te rapporteren.

Lees meer

Onze website maakt zelf geen gebruik van marketingcookies. Bij het afspelen van video's die wij via YouTube op onze site plaatsen, worden wel marketingcookies geinstalleerd. Je kunt deze marketingcookies uitzetten, maar dan kun je de video's mogelijk niet meer afspelen.