Theo Stoop (36) werkt als dove tolk Nederlandse Gebarentaal (NGT). Naast tolk is hij ook performer en vertaler. Hij begon in 2021 met de opleiding tot dove tolk, en is sinds april 2025 officieel gediplomeerd. ‘Ik tolkte eigenlijk al voordat ik wist dat het zo heette,’ vertelt hij. Daardoor voelde het werk al vanaf het begin vertrouwd. ‘Ik heb wel geleerd dat ik daar echt als tolk sta, en niet als Theo. Tegelijkertijd ben ik zelf ook doof en bevind ik me in een dove omgeving. Het was daarom even zoeken naar de juiste balans.’

Een groeiende, maar nog onbekende beroepsgroep

Veel mensen weten nog niet goed wat een dove tolk precies doet. Eerst maar even de verwarring tussen de benamingen ‘dove tolk’ en ‘doventolk’ ophelderen. Theo vertelt: ‘De term doventolk wordt vaak gebruikt door mensen die niet bekend zijn met gebarentaal of de dovengemeenschap. Zij denken dat iemand die naar gebarentaal vertaalt voor dove mensen een doventolk wordt genoemd. Terwijl de officiële benaming tolk Nederlandse Gebarentaal is. Een dove tolk is iemand die zelf doof is en werkt als tolk Nederlandse Gebarentaal.‘

Wanneer zet je nu specifiek een dove tolk in? Theo: ‘In situaties waarin gewone gebarentaal niet goed begrepen wordt en je samen moet zoeken naar de juiste manier van communiceren, heeft een dove tolk echt meerwaarde. Als dove tolk pik je bovendien sneller nuances op en je begrijpt elkaar vaak net iets beter.’

’40-45, de Musical’ als hoogtepunt

Een van Theo’s mooiste ervaringen was het tolken bij 40-45, de Musical, over de Tweede Wereldoorlog. Samen met een andere dove tolk en twee horende tolken werkte hij in een bijzondere ruimte met bewegende tribunes, camera’s en grote schermen. ‘Dat maakte het een uitdaging: hoe gingen we tolken in zo’n setting? Soms bewogen wij mee met de tribune. Dankzij de camera’s konden we direct meekijken naar wat er op het podium gebeurde. Dat was echt een heel bijzonder en leuk project.’

De toekomst van dove tolken

Op dit moment zijn er in Nederland slechts zes officieel gediplomeerde dove tolken. Tegelijkertijd is de opleiding voor dove tolken bij de Hogeschool Utrecht inmiddels stopgezet. Theo maakt zich daar zorgen over. ‘Ik merk nu al dat er veel behoefte is aan dove tolken. Als de vraag straks verder groeit, vraag ik me af hoe we daaraan kunnen voldoen.’

Een dove tolk regelen

Ben je op zoek naar een dove tolk? Dan zijn er verschillende manieren om een geschikte tolk te vinden. Je kunt terecht bij Stichting RTGS (Register Tolken Gebarentaal en Schrijftolken), waar de contactgegevens van dove tolken zijn vermeld. Daarnaast kun je zoeken op de website van Tolkcontact. Bij het invoeren van de zoekopdracht geef je aan dat je een dove tolk nodig hebt.