Luidsprekers voor slechthorenden

03-01-2008 algemeen

Ook mensen met hoorproblemen prefereren kristalhelder geluid

Voormalig werkloze Huib Kalkman begon een eigen bedrijf in zelf ontworpen geluidsboxen. Die blijken nu enorm aan te slaan bij slechthorenden. Ook onderzoek is positief.

Door Wim Köhler, Rotterdam.

Een geluidsbox voor slechthorenden, het lijkt een contradictie, maar Kalkmann Audio in Breda bouwt ze. Een aantal hoorapparatenwinkels heeft ze al in het assortiment opgenomen.

Het begon toevallig. Huib Kalkman kwam vijf jaar geleden zonder werk te zitten en besloot voor zichzelf te beginnen. Hij realiseerde een ‘jongensdroom’: hij richtte een eigen bedrijf op en begon heel mooie geluidsboxen te maken. „Neeâ€?, zegt hij, „ik ben geen geluidstechnicus, maar ik bouwde al boxen toen ik zelf nog krantjes rondbracht. â€? De eerste producten van Kalkmann Audio oogstten grote waardering bij hifi-liefhebbers, audiofielen. „Een jaar geleden zat ik bij een klant op Texelâ€?, zegt Kalkman. „Zijn vrouw is slechthorend en zei opeens: ‘he, wat is dit, ik kan het geluid uit die box goed horen.’ Vooral spraak en zang kon ze goed verstaan.â€?

Professionele akoestici vinden de Kalkmann-boxen „keurigâ€?.
Een korte geluidspuls die er door een versterker in wordt gestuurd, komt er mooi onvervormd weer uit. Akoesticus dr. Marinus Boone van de TU Delft die kort aan de boxen heeft gemeten: „De pulsrespons ziet er dus heel mooi uit, maar aan de hand daarvan kan ik niks zeggen over hoe mensen het geluid ervaren.â€?

Kalkmans boxen zijn in ieder geval anders. Het geheim van de boxen zit erin dat de twee even grote luidsprekers – andere boxen hebben bijna altijd speakers van verschillend formaat – allebei hetzelfde geluidssignaal krijgen aangeleverd, rechtstreeks van de versterker.

In normale luidsprekerboxen zit een elektronisch scheidingsfilter dat hogere frequenties naar de ene luidspreker stuurt en lage naar een andere, meestal grotere luidspreker. „Zo’n scheidingsfilter, vaak de trots van een boxenbouwerâ€?, zegt Kalkman, „veroorzaakt geluidsvervorming.â€?

De even grote luidsprekers van Kalkmann zijn in ruimtes van verschillende grootte gebouwd. Kalkman: „De luidspreker met de kleinere resonantieruimte achter zich, gedraagt zich als een hoge-tonenluidspreker en die in de grotere ruimte, waar een basreflexbuis achter zit, als een lage-tonenluidspreker.

Verder doen de wanden van onze boxen mee aan de vorming van het geluid, zoals bij een viool de klankkast ook meedoet.�

Conventionele boxenbouwers proberen de invloed van de wanden juist zo veel mogelijk te reduceren.

Dwarsdoorsnede van de luidspreker

Verder absorbeert een massa korrelvormig materiaal in een ruimte onderin de Kalkmannboxen ongewenste trillingen. Dat valt ook onder het patent, evenals de ‘koppeling’ van de ruimtes achter de speakers. Die ruimtes zijn verbonden door een nauwe spleet, waarvan een zijde wordt gevormd door een houten wig. „Die spieâ€?, zegt Kalkman, „gaat vibreren met een heel hoog resonantiegetal. Hij bouwt druk op en krijgt een voortstuwende werking op het geluid.â€?

Het het geluid uit Kalkmans boxen trok afgelopen zomer steeds meer mensen naar zijn bedrijf in Breda. Er ontstonden contacten met de Nederlandse Vereniging van Slechthorenden en met de Hoorstichting. Kalkman, zijn in het bedrijf meewerkende vrouw en een collega ontwierpen kleinere boxen, die bijvoorbeeld op de televisie kunnen worden aangesloten.

Kalkman: „Er komen vaak echtparen luisteren, waarvan één iemand slechthorend is. Bij het tvkijken wil dan een van beiden het geluid erg hard zetten. Dat geeft conflicten. Of de slechthorende zet een koptelefoon op, wat weer niet prettig is voor de onderlinge communicatie.

Hier in de luisterkamer zie je vaak dat de koptelefoon af kan en dat het geluid zo zacht kan staan dat beiden tevreden zijn.�

Half oktober organiseerde audioloog dr. Jan de Laat van het Leids Universitair Medisch Centrum een ‘blinde’ luisterproef waaraan tien slechthorenden meededen.

Achter een ondoorzichtig zwart gazen scherm stonden Kalkmann- boxen en ‘gewone’ even grote luidsprekers. De slechthorenden luisterden naar drie muziekstukken en een fragment uit het NOS-journaal. Ieder hoorde ze tweemaal, eenmaal uit ieder boxenpaar. Op een formulier kruisten ze aan wanneer ze het geluid het best hoorden. De uitslag was positief voor de Kalkmannboxen, maar niet overweldigend.

In bijna twee van iedere drie geluidsfragmenten ging de voorkeur uit naar de Kalkmann-boxen. Drie van de tien slechthorende luisteraars kruisten consequent de Kalkmann- boxen als de beste aan. De meesten scoorden fifty-fifty.

Hoe zit dat nou? Audioloog De Laat: „De meeste mensen die luisterden, hadden hun hoorapparaat aan staan op de normale stand. Veel hoorapparaten zijn er op gemaakt om vooral spraak te verstaan. Dan vallen nuances in de muziek weg en is het ook moeilijk om verschillen te horen die wij als goed-horenden wel horen. Toch heb ik van verschillende patiënten de afgelopen maanden gehoord dat ze met die boxen weer van muziek genoten. Dat het geluid voller, ronder, aangenamer is.â€?

Wie niet slechthorend is, hoort kristalhelder geluid uit de verrassend kleine boxen. Akoesticus Boone: „Wij weten al lang dat als een box zo’n helder geluid geeft de verstaanbaarheid beter is.â€?Misschien is het simpelweg dat slechthorenden zich voor het eerst permitteren om naar boxen met een kristalhelder onvervormd geluid te luisteren, dat ze er beter door horen.

Bron: NRC Handelsblad

Zie ook: Kalkmann Audio introduceert luidsprekers voor slechthorenden


Reacties

Er zijn nog geen reacties Reageer

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Gerelateerde artikelen

Doof.nl maakt gebruik van cookies.

We gebruiken noodzakelijke cookies om onze website goed te laten werken.

Met jouw toestemming plaatsen wij statistische cookies die worden gebruikt om de website te testen en te verbeteren. De gegevens die we verzamelen zijn altijd anoniem.

Als je marketingcookies accepteert, wordt bij het afspelen van video's die wij via YouTube op onze site plaatsen informatie over jouw gebruik van onze site gedeeld met YouTube, voor social media, adverteren en analyse.

Lees meer

Noodzakelijke cookies helpen een website bruikbaarder te maken, door basisfuncties als paginanavigatie en toegang tot beveiligde gedeelten van de website mogelijk te maken. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken.

Lees meer

Statistische cookies helpen eigenaren van websites begrijpen hoe bezoekers hun website gebruiken, door anoniem gegevens te verzamelen en te rapporteren.

Lees meer

Onze website maakt zelf geen gebruik van marketingcookies. Bij het afspelen van video's die wij via YouTube op onze site plaatsen, worden wel marketingcookies geinstalleerd. Je kunt deze marketingcookies uitzetten, maar dan kun je de video's mogelijk niet meer afspelen.