Hallo redactie, als iemand niet wil luisteren zeggen mensen wel eens dat die persoon ‘Oost-Indisch doof’ is. Wat betekent dit eigenlijk en wat heeft dit met doofheid te maken?

Wat leuk dat we weer eens een lezersvraag krijgen! ‘Oost-Indisch doof zijn’ betekent dat iemand doet alsof die iets niet heeft gehoord. Het gaat in elk geval niet over iemand die écht doof is.

Niet willen horen

Helaas is niet honderd procent zeker waar de uitdrukking vandaan komt. Er zijn een paar mogelijke verklaringen. Alle verklaringen gaan over de tijd dat Nederlands-Indië een Nederlandse kolonie was, in de 19e eeuw.

• Volgens het Van Dale Groot Uitdrukkingenboek (2006) heeft de uitdrukking te maken met de warmte in Nederlands-Indië. De Indische mensen vonden het vaak te warm om te werken en deden alsof zij de opdrachten van hun Nederlandse bazen niet goed hoorden.
• De uitdrukking kan ook over Indische vorsten gaan. Zij hadden een hekel aan de Nederlandse overheersers en deden daarom vaak alsof zij opdrachten niet begrepen. Op die manier hoopten ze klussen waar zij geen zin in hadden, te ontlopen.
• Tenslotte kan het zijn dat matrozen, reizigers en anderen deden alsof zij doof waren als zij uit Oost-Indië terugkwamen. Dit deden ze om hun familie te testen. Door te doen alsof zij doof waren, konden zij erachter komen wat de familie over hen zei en of zij wel echt blij waren dat de persoon was teruggekeerd.

Bronnen: Taalsafari Vlaardingen, Historiek