Beste redactie, als ik televisie kijk, maak ik vaak gebruik van ondertiteling voor doven en slechthorenden. Gelukkig zijn steeds meer programma’s ondertiteld. Maar ik vroeg me ineens af, hoe werkt dat eigenlijk? Want soms loopt de ondertiteling achter, maar op live-programma’s zoals Op1, loopt het ineens wel weer gelijk met de spreker. Hoe kan dat?

Of het nu gaat om het Achtuurjournaal op NPO, Goede Tijden, Slechte Tijden op RTL4 of Shownieuws op SBS6, veel programma’s worden tegenwoordig ondertiteld. Publieke omroepen zijn verplicht om 95% van hun programma’s te ondertitelen en commerciële omroepen minimaal 50%.

Een kijkje achter de schermen

Ben je benieuwd hoe ondertiteling werkt? NPO maakte er een leuk filmpje over.

Hoe werkt het?

Ondertitelen gebeurt vaak met behulp van spraakherkenning. Bij spraakherkenning heeft de ondertitelaar een computerscherm voor zich waarop het betreffende tv-programma te zien is. De ondertitelaar draagt een hoofdtelefoon met een microfoon. De teksten die de ondertitelaar hoort via zijn hoofdtelefoon, herhaalt hij of zij (luid en duidelijk) in de microfoon. De gesproken tekst verschijnt in geschreven vorm op de rechterhelft van het scherm.

Foutjes herstellen … Enter!

Hoewel de spraakherkenning steeds nauwkeuriger is, komen er nog steeds wel een aantal foutjes door. Namen die verkeerd zijn geschreven, of losse woorden die samen zijn gevoegd tot een heel ander woord. De ondertitels worden daarom eerst door de redacteur gecorrigeerd op fouten. Zodra de redacteur tevreden is, moet hij of zij op het juiste moment op ‘Enter’ drukken, zodat de tekst zo snel mogelijk na de gesproken tekst bij de kijkers thuis in beeld verschijnt.

Bij vooraf opgenomen programma’s komt een tijdcode in beeld die meeloopt om de titels perfect te timen. Bij sommige live-programma’s krijgt de ondertitelredactie een deel van de teksten van tevoren aangeleverd, zoals de teksten die de Journaalpresentatoren uitspreken. Dan is het een kwestie van op het juiste moment op Enter drukken, zodat de betreffende titel exact op tijd in beeld verschijnt.