Lezersvraag: Kan de achtergrondmuziek bij tv-programma’s zachter?

05-02-2021 Lezersvraag

‘Beste redactie van Doof, kunnen jullie iets doen aan die achtergrondmuziek bij televisieprogramma’s? Wij kunnen veel programma’s niet meer samen kijken, omdat mijn vrouw gek wordt van de altijd en eeuwige achtergrondmuziek die zo luid is, dat het haar pijn in de oren doet. Ze heeft sowieso al moeite om de sprekers van praatprogramma’s te verstaan, laat staan dat ze ook nog de achtergrondmuziek daar uit moet filteren.’

Op de redactie ontvangen we regelmatig klachten van lezers over harde en storende achtergrondmuziek bij televisieprogramma’s. De harde muziek overstemt de spraak, waardoor slechthorenden moeite hebben om presentatoren, voice-overs en andere stemmen te verstaan. Het gaat zowel om documentaires, praatprogramma’s als spelletjesshows en elke omroep maakt zich er in meer of mindere mate wel schuldig aan.

Als nieuwswebsite kunnen wij hier niet direct iets aan te doen, maar we begrijpen het probleem en het vinden het vervelend dat veel doven en slechthorenden niet optimaal kunnen genieten van televisieprogramma’s. We hebben daarom een aantal dingen uitgezocht en kwamen tot tot de volgende bevindingen: veel mensen hebben er last van, er zijn in het verleden dan ook al vaker pogingen gedaan om dit probleem aan te kaarten, waaronder een succesvolle petitie. De manier waarop programma’s gemaakt worden is heel divers en eigenzinnig, de programmamakers hebben zelf de leiding. De oorzaak en oplossing van het probleem ligt niet alleen de programmamakers, maar ook bij de kwaliteit van moderne televisies. En daar kun je zélf iets aan doen.

1. Petitie Ik hoor je niet tegen onnodig gebruik van achtergrondgeluiden

In 2016 heeft het het Noordhollands Dagblad in samenwerking met Stichting Hoormij een petitie opgezet. Ze verzochten programmamakers om te stoppen met het onnodig gebruik van achtergrondgeluiden bij het gesproken woord op zowel tv als de radio. De petitie kreeg enorm veel steun in handtekeningen, brieven en kaarten en werd officieel overhandigd aan de voorzitter van NPO (Nederlandse publieke omroep). Het begrip en de bewustwording voor de situatie groeide en dat was natuurlijk al een mooie winst. Maar, programmamakers zijn vrij om hier hun eigen invulling aan te geven. En daarmee komen we meteen bij punt 2.

2. Programmamakers bepalen zelf de invulling van muziek en geluiden

We namen contact op met de ombudsman van de publieke omroepen. Het probleem klonk haar beslist niet vreemd in de oren, ook zij ontvangt deze klacht met regelmaat. Maar, ze gaf meteen ook aan dat zij hier als ombudsman geen tot slechts een kleine rol in kan spelen. In een e-mail liet ze ons het volgende weten:
‘Het problematische is, dat we te maken hebben met zovele individuele programmamakers, die ieder voor zich bepalen of, en zo ja: hoe ze achtergrondmuziek gebruiken. Er zijn hooguit per programma richtlijnen (zo gebruikt de NOS in de nieuwsuitzendingen helemaal geen muziek, tenzij de muziek het onderwerp van een reportage is), en dus heb je het over heel veel programma’s, series en makers. Dat zorgt ervoor dat het besef dat hier beter iets aan gedaan moet worden maar langzaam doorsijpelt.
Ik bespreek het keer op keer met eindredacteuren, verslaggevers en redacteuren, maar ook als ik gastcolleges geef op journalistiekopleidingen (want je kunt niet vroeg genoeg beginnen met bewustwording) en probeer zo wat zendingswerk te doen (ik had een vrijwel dove vader met tinnitus). Ik zal dat zeker blijven doen, maar veel meer kan ik niet doen: mijn ombudswerk reikt niet zo ver.’
Kortom, de ombudsman kan niet afdwingen dat programmamakers spaarzamer omgaan met achtergrondmuziek of deze helemaal weglaten. Maar, ze dringt er op zoveel mogelijk manieren wel op aan.

3. Ook de kwaliteit van je speakers en de akoestiek in je huiskamer speelt een rol

De slechte balans tussen dialogen en achtergrondgeluid/-muziek ligt niet alleen bij de programmamakers, maar ook aan de kwaliteit van moderne speakers in tv’s. Een groot nadeel van moderne flatscreen televisies is namelijk dat de speakers die erin verwerkt zitten vaak van matige kwaliteit zijn. Je kunt dit probleem oplossen door de audio-instellingen van je tv aan te passen en bijvoorbeeld een los audiosysteem aan te schaffen. En wat daarnaast ook helpt, is om de akoestiek van je huiskamer te verbeteren.
Tot slot kunnen we alleen maar stimuleren om je klachten te blijven doorgeven aan programmamakers. Is er een specifiek programma waar je last van achtergrondmuziek of geluiden hebt? Geef dit dan door aan de betreffende programmamakers. Want uiteindelijk willen zij graag zoveel mogelijk kijkers voor hun programma. En als zij zich realiseren dat meer dan één miljoen Nederlanders last hebben van gehoorverlies, is dat een behoorlijk grote doelgroep om geen rekening mee te houden!

Elke eerste vrijdag van de maand behandelen we in deze rubriek een vraag van lezer. Heb jij ook een vraag over geluid, gehoor of slechthorendheid? Stel hem aan onze redactie en wie weet behandelen wij jouw vraag volgende maand op Doof.nl!


Reacties

Er zijn 4 reacties Bekijk

SC

Bij punt 2: ik neem aan, dat de schrijvers verwachten in doof.nl min of meer een soort spreekbuis gevonden te hebben. En dat dus gehoopt wordt, dat doof.nl er zo vaak mogelijk op attendeert. Niet alleen bij journalisten, maar bij èlke vakopleiding.

Beantwoord
MissA

Ik kijk gewoon TV zonder geluid, is wennen maar wat een rust.
Kijk alleen programma’s met ondertiteling en is dat er niet dan dus niet.

Beantwoord
Theo van Houten

ik kijk met een apart apparaatje dat het geluid van de tv streamt naar mijn toestellen. Dat is al een hele verbetering. Maar inderdaad, een voice over met daar bombastische muziek onder, da’s vreselijk. Of voetbalwedstrijden zonder publiek, waar ze ‘voor de sfeer’ toch maar fluitconcerten onder zetten Zijn daar geen technische oplossingen voor? Of naming and shaming van makers?

Beantwoord
SC

Naming & shaming is een middel waar je zorgvuldig mee om moet gaan. Niet zomaar wat rondschoppen, dat wekt geen enkele sympathie.
Een voordeel van kijken zonder geluid, is dat je geen voice over hoort (als je horen/verstaan kan) en dus ook niet ingeprent krijgt wat je moet zien & denken.
Als ik via uitzending gemist kijk, is dat alleen als er een website met reacties bij is. Of elders websites met reacties daarop. En dan zie je nogal eens hoe mensen niet zien wat hun ogen zeggen dat ze zien, maar wat ze ingefluisterd wordt en precies zo doorgetoeterd wordt.

Beantwoord

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Tags